Peluang Kerjaya FSM & FSO di Malaysia

Keselamatan kebakaran merupakan aspek penting dalam pengurusan sesebuah premis. Selain melindungi nyawa dan harta benda, pengurusan keselamatan kebakaran yang sistematik membantu organisasi meningkatkan kesiapsiagaan kecemasan serta mematuhi keperluan yang ditetapkan oleh Jabatan Bomba dan Penyelamat Malaysia (JBPM).

Seiring dengan peningkatan pembangunan bangunan komersial, industri, institusi dan kemudahan awam, keperluan terhadap individu yang mempunyai pengetahuan serta kompetensi dalam keselamatan kebakaran turut meningkat.

Antara peranan yang semakin mendapat perhatian ialah Fire Safety Manager (FSM) dan Fire Safety Officer (FSO). Kedua-dua jawatan ini memainkan peranan penting dalam membantu organisasi mengurus risiko kebakaran, menyelenggara dokumentasi berkaitan dan memastikan warga premis bersedia menghadapi kecemasan.

Artikel ini menerangkan peluang kerjaya FSM dan FSO di Malaysia, skop tugas, kelayakan asas, sektor pekerjaan serta langkah yang boleh diambil untuk memulakan kerjaya dalam bidang ini.

Apakah Maksud FSM dan FSO?

FSM dan FSO merujuk kepada individu yang terlibat dalam pengurusan keselamatan kebakaran di sesebuah premis.

Walaupun kedua-duanya bekerja dalam bidang yang sama, tahap tanggungjawab dan skop tugas boleh berbeza bergantung pada jenis premis, tahap risiko kebakaran, struktur organisasi serta keperluan JBPM.

Apakah Fire Safety Manager (FSM)?

Fire Safety Manager (FSM) atau Pengurus Keselamatan Kebakaran bertanggungjawab mengurus dan menyelaras program keselamatan kebakaran secara menyeluruh di sesebuah premis.

FSM biasanya terlibat dalam perancangan, penyeliaan, pemeriksaan dan penambahbaikan sistem pengurusan keselamatan kebakaran. Individu ini juga boleh menjadi penghubung antara pihak pengurusan premis, pasukan kecemasan dalaman, kontraktor sistem kebakaran dan pihak berkuasa berkaitan.

Apakah Fire Safety Officer (FSO)?

Fire Safety Officer (FSO) atau Pegawai Keselamatan Kebakaran membantu melaksanakan aktiviti keselamatan kebakaran pada peringkat operasi.

FSO lazimnya menjalankan pemeriksaan rutin, memantau keadaan laluan keluar, memastikan peralatan kebakaran tidak dihalang, membantu mengurus rekod keselamatan serta menyokong pelaksanaan latihan pengungsian dan aktiviti pasukan tindak balas kecemasan.

Mengapa Kerjaya FSM dan FSO Semakin Penting?

Kebakaran di tempat kerja boleh menyebabkan kehilangan nyawa, kerosakan harta benda, gangguan operasi dan kerugian kewangan yang besar. Oleh itu, organisasi tidak boleh bergantung kepada pemasangan alat pemadam api atau sistem penggera semata-mata.

Sebuah premis turut memerlukan individu yang mampu:

• Mengenal pasti bahaya dan risiko kebakaran
• Menyelaras tindakan pencegahan kebakaran
• Memantau kesiapsiagaan sistem perlindungan kebakaran
• Merancang tindakan semasa kecemasan
• Mengurus latihan dan simulasi pengungsian
• Menyelenggara rekod serta dokumentasi keselamatan
• Berhubung dengan pihak pengurusan dan agensi berkaitan

Keperluan terhadap pengurusan keselamatan kebakaran yang lebih tersusun membuka peluang kerjaya kepada individu yang mempunyai latihan, pengalaman dan kelayakan berkaitan.

Perbezaan Antara FSM dan FSO

FSM biasanya memberi tumpuan kepada aspek pengurusan, perancangan dan penyelarasan keselamatan kebakaran. FSO pula lebih tertumpu kepada pelaksanaan, pemantauan dan pemeriksaan keselamatan kebakaran pada peringkat operasi.

Pembahagian tugas sebenar boleh berbeza mengikut organisasi dan arahan pihak berkuasa. Sesetengah premis mungkin mempunyai FSM dan beberapa orang FSO mengikut saiz, operasi dan tahap risikonya.

Skop Tugas Fire Safety Manager

FSM bertanggungjawab membantu memastikan pengurusan keselamatan kebakaran dilaksanakan secara konsisten dan berkesan.

Merancang Pelan Keselamatan Kebakaran

FSM membantu menyediakan atau menyemak pelan keselamatan kebakaran berdasarkan susun atur, aktiviti dan risiko premis.

Pelan tersebut boleh merangkumi:

• Struktur organisasi kecemasan
• Tanggungjawab setiap ahli pasukan
• Prosedur pelaporan kecemasan
• Pelan pengungsian
• Lokasi tempat berkumpul
• Bantuan kepada penghuni yang memerlukan
• Kaedah komunikasi semasa kecemasan

Menyelaras Pemeriksaan Keselamatan

FSM perlu memastikan pemeriksaan keselamatan kebakaran dilakukan secara berkala. Pemeriksaan ini membantu mengenal pasti keadaan tidak selamat sebelum berlaku kecemasan.

Antara perkara yang boleh diperiksa ialah:

• Laluan keluar dan pintu kecemasan
• Lampu serta tanda keluar
• Alat pemadam api
• Hose reel
• Sistem penggera kebakaran
• Sistem sprinkler
• Bilik pam kebakaran
• Fire command centre
• Kawasan penyimpanan bahan mudah terbakar

Pemeriksaan yang dilakukan oleh FSM tidak semestinya menggantikan pemeriksaan teknikal atau penyelenggaraan oleh kontraktor yang berkelayakan.

Menyelaras Latihan Pengungsian

FSM juga boleh bertanggungjawab merancang dan menyelaras latihan pengungsian kebakaran. Latihan tersebut penting untuk menilai tahap kesiapsiagaan penghuni dan pasukan kecemasan.

Selepas latihan, FSM perlu mengenal pasti kelemahan dan mencadangkan tindakan penambahbaikan.

Mengurus Rekod dan Dokumentasi

Rekod keselamatan kebakaran perlu disimpan dengan teratur untuk tujuan pemantauan, audit dan rujukan.

Dokumen yang berkaitan boleh merangkumi:

• Rekod pemeriksaan
• Rekod penyelenggaraan sistem kebakaran
• Laporan latihan pengungsian
• Senarai ahli pasukan kecemasan
• Rekod latihan pekerja
• Laporan insiden dan tindakan pembetulan

Skop Tugas Fire Safety Officer

FSO membantu melaksanakan program keselamatan kebakaran di premis dan memantau pematuhan pada peringkat operasi.

Menjalankan Pemeriksaan Rutin

FSO boleh menjalankan pemeriksaan harian, mingguan atau bulanan berdasarkan prosedur organisasi.

Pemeriksaan ini termasuk memastikan:

• Laluan keluar tidak dihalang
• Pintu kecemasan boleh digunakan
• Alat pemadam api mudah dicapai
• Peralatan kebakaran tidak rosak atau dialihkan
• Tanda keselamatan dapat dilihat
• Bahan mudah terbakar disimpan dengan betul
• Kawasan berisiko berada dalam keadaan terkawal

Melaporkan Bahaya Kebakaran

Jika bahaya dikenal pasti, FSO perlu merekodkan penemuan dan memaklumkannya kepada FSM, penyelia atau pihak pengurusan.

Tindakan susulan perlu dipantau supaya isu tersebut tidak berulang atau dibiarkan tanpa pembetulan.

Membantu Aktiviti Latihan

FSO boleh membantu FSM dalam menjalankan:

• Taklimat keselamatan kebakaran
• Latihan penggunaan alat pemadam api
• Latihan pengungsian
• Latihan Emergency Response Team
• Pemeriksaan selepas latihan
• Rekod kehadiran dan laporan aktiviti

Membantu Semasa Kecemasan

Semasa kecemasan, FSO boleh membantu mengaktifkan prosedur tindak balas, mengarahkan penghuni ke tempat selamat dan menyampaikan maklumat kepada pasukan kecemasan.

Walau bagaimanapun, tindakan yang dilakukan perlu mengikut pelan kecemasan premis, tahap latihan dan arahan pihak berkuasa.

Sektor yang Memerlukan FSM dan FSO

Peluang kerjaya FSM dan FSO tidak terhad kepada satu industri sahaja. Kemahiran pengurusan keselamatan kebakaran boleh digunakan dalam pelbagai jenis organisasi dan premis.

Bangunan Komersial

Peluang boleh wujud dalam:

• Pusat beli-belah
• Kompleks pejabat
• Hotel
• Pusat konvensyen
• Bangunan bercampur
• Pusat rekreasi

Sektor Perindustrian

Kilang dan fasiliti perindustrian biasanya mempunyai risiko kebakaran yang lebih kompleks kerana melibatkan mesin, proses pengeluaran, elektrik, bahan api atau bahan kimia.

Industri berkaitan termasuk:

• Pembuatan
• Minyak dan gas
• Petrokimia
• Automotif
• Elektronik
• Farmaseutikal
• Makanan dan minuman
• Gudang serta pusat logistik

Institusi Kesihatan

Hospital dan pusat kesihatan memerlukan perancangan kecemasan yang teliti kerana melibatkan pesakit, pengunjung dan individu yang mungkin memerlukan bantuan semasa pengungsian.

Institusi Pendidikan

Universiti, kolej, sekolah berasrama dan pusat latihan juga memerlukan pengurusan keselamatan kebakaran yang sistematik, terutamanya bagi bangunan dengan bilangan penghuni yang tinggi.

Pusat Data dan Infrastruktur Kritikal

Pusat data, kemudahan telekomunikasi, stesen tenaga serta infrastruktur kritikal memerlukan kawalan kebakaran yang khusus untuk melindungi operasi dan peralatan bernilai tinggi.

Pengurusan Fasiliti

Syarikat pengurusan fasiliti memerlukan tenaga kerja yang memahami sistem perlindungan kebakaran, pemeriksaan premis, pengurusan kontraktor dan dokumentasi keselamatan.

Jawatan yang Berkaitan dengan Kelayakan FSM dan FSO

Selepas memperoleh latihan serta pengalaman yang sesuai, individu boleh meneroka jawatan seperti:

• Fire Safety Manager
• Fire Safety Officer
• Fire and Life Safety Executive
• Fire Safety Coordinator
• Emergency Response Coordinator
• Safety and Security Executive
• Facility Safety Executive
• Building Safety Executive
• Emergency Response Team Leader
• Fire Prevention Executive
• HSE atau EHS Executive
• Facility Management Executive

Nama jawatan mungkin berbeza antara satu organisasi dengan organisasi yang lain. Sesetengah majikan turut menggabungkan fungsi keselamatan kebakaran dengan keselamatan pekerjaan, pengurusan fasiliti, keselamatan fizikal atau pengurusan kecemasan.

Siapakah yang Sesuai Menceburi Bidang Ini?

Kerjaya FSM dan FSO sesuai dipertimbangkan oleh individu yang bekerja atau mempunyai pengalaman dalam:

• Keselamatan dan kesihatan pekerjaan
• Pengurusan fasiliti
• Kejuruteraan
• Penyelenggaraan bangunan
• Sistem perlindungan kebakaran
• Pengurusan bangunan
• Keselamatan fizikal
• Emergency Response Team
• Pengurusan risiko
• Operasi kilang
• Pengurusan hotel atau hospital

Individu yang berminat juga perlu mempunyai sikap bertanggungjawab, teliti dan mampu berkomunikasi dengan pelbagai pihak.

Kelayakan Asas untuk Mengikuti Program FSM dan FSO

Calon perlu memastikan mereka memenuhi syarat semasa yang ditetapkan oleh JBPM sebelum mendaftar.

Kelayakan Fire Safety Manager

Secara umum, laluan kelayakan FSM boleh melibatkan kelayakan akademik dalam bidang keselamatan kebakaran, kejuruteraan atau bidang lain yang diiktiraf, pengalaman kerja berkaitan ataupun kelayakan kemahiran tertentu.

Sesetengah laluan yang melibatkan diploma mungkin turut memerlukan pengalaman kerja berkaitan. Bekas pegawai kanan bomba yang memenuhi tempoh pengalaman tertentu juga mungkin berada dalam laluan kelayakan yang berbeza.

Kelayakan akademik dan pengalaman kerja perlu dinilai bersama. Pengalaman kerja sahaja tidak semestinya mencukupi sekiranya calon tidak memenuhi syarat pendidikan yang ditetapkan.

Kelayakan Fire Safety Officer

Bagi FSO, calon secara umumnya perlu mempunyai sekurang-kurangnya kelayakan SPM atau kelayakan setaraf yang diiktiraf serta memenuhi syarat kewarganegaraan dan kompetensi yang ditetapkan.

Calon juga perlu menghadiri program kompetensi dan lulus penilaian yang berkaitan.

Pengesahan Kelayakan

Syarat, proses permohonan dan dokumen sokongan boleh berubah berdasarkan ketetapan semasa. Oleh itu, calon disarankan untuk:

1. Menyediakan salinan sijil akademik.
2. Menyediakan bukti pengalaman kerja.
3. Menyediakan surat pengesahan majikan, jika diperlukan.
4. Mendapatkan semakan awal daripada penyedia latihan.
5. Membuat pengesahan akhir dengan JBPM.

Penyertaan atau tamat kursus tidak seharusnya dianggap sebagai jaminan automatik pendaftaran kompetensi oleh JBPM.

Kemahiran yang Diperlukan untuk Menjadi FSM atau FSO

Selain memenuhi kelayakan akademik dan latihan, beberapa kemahiran praktikal dapat membantu seseorang membina kerjaya dalam bidang ini.

Pengetahuan Sistem Perlindungan Kebakaran

FSM dan FSO perlu memahami fungsi asas sistem seperti:

• Alat pemadam api
• Hose reel
• Sistem penggera kebakaran
• Sprinkler
• Hydrant
• Sistem pam kebakaran
• Sistem kawalan asap
• Sistem pemadaman khas

Mereka tidak semestinya menjalankan kerja penyelenggaraan teknikal, tetapi perlu mengenali tanda kerosakan atau ketidakpatuhan yang memerlukan tindakan lanjut.

Kemahiran Penilaian Risiko

Keupayaan mengenal pasti bahaya, menentukan tahap risiko dan mencadangkan kawalan yang sesuai sangat penting dalam pengurusan keselamatan kebakaran.

Kemahiran Komunikasi

FSM dan FSO perlu berkomunikasi dengan:

• Pihak pengurusan
• Pekerja dan penghuni
• Kontraktor
• Pasukan keselamatan
• Pasukan kecemasan
• Pihak berkuasa

Maklumat keselamatan mesti disampaikan dengan jelas, tepat dan mudah difahami.

Kemahiran Dokumentasi

Rekod yang lengkap menunjukkan bahawa tindakan pemeriksaan, penyelenggaraan, latihan dan penambahbaikan telah dilaksanakan.

Kepimpinan Semasa Kecemasan

Individu yang bertanggungjawab terhadap keselamatan kebakaran perlu mampu bertindak tenang, mematuhi prosedur dan membantu mengarahkan orang lain semasa situasi kecemasan.

Bagaimana Memulakan Kerjaya sebagai FSM atau FSO?

Calon boleh memulakan perjalanan kerjaya melalui beberapa langkah berikut.

1. Semak Kelayakan Diri

Kenal pasti kelayakan akademik, pengalaman kerja dan latihan berkaitan yang telah dimiliki. Ini penting bagi menentukan sama ada laluan FSM atau FSO lebih sesuai.

2. Ikuti Program Latihan yang Diiktiraf

Pilih program latihan yang dikendalikan oleh penyedia latihan yang diiktiraf atau diterima oleh pihak berkuasa berkaitan.

Semak kandungan program, pengalaman tenaga pengajar, kaedah penilaian serta dokumen yang akan diterima selepas tamat latihan.

3. Lengkapkan Penilaian Kompetensi

Kehadiran kursus sahaja mungkin tidak mencukupi. Calon perlu memenuhi syarat kehadiran dan lulus penilaian yang ditetapkan.

4. Dapatkan Pengalaman Praktikal

Pengalaman dalam pemeriksaan keselamatan, latihan pengungsian, pengurusan ERT dan dokumentasi premis dapat meningkatkan kefahaman calon.

5. Mohon Pendaftaran Mengikut Prosedur JBPM

Selepas memenuhi syarat latihan dan penilaian, calon perlu mengikuti proses permohonan atau pendaftaran yang ditetapkan oleh JBPM.

Dokumen akademik, pengalaman kerja, sijil latihan dan surat majikan mungkin diperlukan bergantung pada kategori permohonan.

6. Teruskan Pembangunan Profesional

Bidang keselamatan kebakaran sentiasa berkembang. FSM dan FSO digalakkan untuk mengikuti latihan tambahan seperti:

• Emergency Response Team
• Fire Safety Awareness
• Basic Occupational First Aid
• CPR dan AED
• Fire Drill Management
• Incident Command
• Hazardous Materials
• Fire Risk Assessment
• Sistem perlindungan kebakaran

Adakah FSM dan FSO Hanya Boleh Bekerja di Satu Premis?

Sijil latihan biasanya dikeluarkan atas nama peserta. Walau bagaimanapun, pelantikan atau pendaftaran seseorang sebagai FSM atau FSO boleh dikaitkan dengan organisasi dan premis tempat individu itu bertugas.

Sekiranya seseorang bertukar majikan atau tempat kerja, proses pemakluman, kemas kini atau permohonan baharu mungkin diperlukan berdasarkan prosedur semasa JBPM.

Calon perlu membezakan antara:

• Sijil kehadiran atau tamat latihan
• Keputusan penilaian kompetensi
• Pendaftaran atau pengiktirafan oleh JBPM
• Surat pelantikan daripada majikan
• Penempatan di premis tertentu

Prospek Kerjaya FSM dan FSO di Malaysia

Prospek kerjaya dalam bidang keselamatan kebakaran dijangka terus relevan kerana organisasi perlu melindungi pekerja, penghuni, aset dan kesinambungan operasi.

Individu yang mempunyai pengetahuan merentas bidang seperti keselamatan kebakaran, keselamatan pekerjaan, pengurusan fasiliti dan tindak balas kecemasan berpotensi mempunyai nilai tambahan kepada majikan.

Namun begitu, peluang pekerjaan dan kadar gaji bergantung pada:

• Kelayakan akademik
• Tahap kompetensi
• Pengalaman kerja
• Jenis industri
• Saiz dan risiko premis
• Skop tanggungjawab
• Lokasi pekerjaan
• Pensijilan profesional tambahan

FSM dan FSO bukan sekadar jawatan untuk memenuhi keperluan dokumentasi. Peranan ini memerlukan komitmen, integriti dan kesediaan untuk bertindak bagi melindungi nyawa serta harta benda.

Mengapa Pilih Latihan FSM dan FSO Bersama FERA?

FERA Training Center Sdn. Bhd. menyediakan latihan profesional dalam bidang keselamatan kebakaran, tindak balas kecemasan, pertolongan cemas dan penyelamatan.

Program FSM dan FSO FERA dilaksanakan secara bersemuka dengan pendekatan pembelajaran yang merangkumi penerangan teori, perbincangan situasi sebenar dan penggunaan teknologi latihan moden.

Antara kelebihan program ini ialah:

• Dikendalikan oleh tenaga pengajar berpengalaman
• Kandungan latihan berorientasikan kompetensi
• Pembelajaran secara bersemuka
• Penilaian program disediakan
• Latihan menggunakan teknologi seperti Virtual Reality, mengikut kesesuaian modul
• Penyertaan individu dan organisasi diterima
• Boleh dituntut melalui HRD Corp bagi majikan yang layak dan tertakluk kepada kelulusan
• Sokongan semakan dokumen serta pendaftaran kursus

Soalan Lazim Mengenai Kerjaya FSM dan FSO

Adakah saya perlu mengambil FSO sebelum FSM?

Tidak semestinya. FSM dan FSO mempunyai laluan kelayakan serta skop kompetensi yang berbeza. Calon boleh mengikuti program yang bersesuaian dengan kelayakan dan tugas mereka.

Bolehkah individu mendaftar tanpa syarikat?

Pendaftaran kursus secara individu atau pembiayaan sendiri boleh diterima. Walau bagaimanapun, proses pelantikan atau pendaftaran dengan JBPM mungkin memerlukan maklumat majikan dan premis tempat calon bertugas.

Adakah pengalaman kerja sahaja mencukupi untuk menjadi FSM?

Tidak semestinya. Calon perlu memenuhi kombinasi kelayakan akademik, pengalaman kerja dan syarat kompetensi yang ditetapkan bagi laluan permohonan mereka.

Adakah sijil kursus menjamin pendaftaran dengan JBPM?

Tidak. Sijil latihan menunjukkan bahawa peserta telah mengikuti atau menamatkan program berkenaan. Kelulusan pendaftaran sebagai orang kompeten tetap tertakluk kepada semakan dan keputusan JBPM.

Adakah syarikat perlu melantik kedua-dua FSM dan FSO?

Keperluan sebenar bergantung pada kategori premis, status Perakuan Bomba, saiz bangunan, tahap risiko dan arahan JBPM. Pihak pengurusan disarankan mendapatkan pengesahan terus daripada JBPM bagi premis mereka.

Berapakah tempoh latihan FSM dan FSO di FERA?

Program FSM FERA dijalankan selama lima hari, manakala program FSO dijalankan selama empat hari secara bersemuka.

Bina Kerjaya dalam Keselamatan Kebakaran Bersama FERA

Kerjaya sebagai Fire Safety Manager atau Fire Safety Officer menawarkan peluang kepada individu yang berminat dalam keselamatan, pengurusan fasiliti dan tindak balas kecemasan.

Dengan latihan yang sesuai, pengalaman praktikal dan pematuhan terhadap proses JBPM, anda boleh membina kompetensi yang diperlukan untuk membantu organisasi mewujudkan tempat kerja yang lebih selamat.

Sebelum mendaftar, pastikan kelayakan akademik dan pengalaman kerja anda disemak supaya program yang dipilih sesuai dengan laluan kerjaya anda.

CTA

Berminat Menyertai Kursus FSM atau FSO?

Hubungi FERA Training Center Sdn. Bhd. untuk mendapatkan maklumat mengenai semakan kelayakan, yuran, tarikh latihan dan pendaftaran.

Fire Safety Manager (FSM)
Tempoh: 5 hari
Yuran: RM4,300 seorang

Fire Safety Officer (FSO)
Tempoh: 4 hari
Yuran: RM3,800 seorang

Hubungi:

• +6012-414 0893
• +6012-273 0893
• E-mel: [email protected]
• Laman web: www.fera.com.my

Daftar sekarang dan mulakan perjalanan kerjaya anda dalam bidang keselamatan kebakaran bersama FERA.

Cadangan Internal Link

Masukkan pautan dalaman pada anchor text berikut: